آموزش مبتدی الکترونیک

آموزش خواندن رنگ مقاومت با مثال عملی

آردوینو و بردبورد با مقاومت برای تمرین خواندن مقدار
آردوینو و بردبورد با مقاومت برای تمرین خواندن مقدار

آموزش خواندن رنگ مقاومت به شما کمک می‌کند پیش از بستن مدار، مقدار تقریبی قطعه را تشخیص دهید. در این راهنما سراغ مقاومت چهارنواره می‌رویم که برای شروع، ساده‌ترین نمونهٔ رایج است.

مقاومت در مدار چه می‌کند؟

مقاومت جریان را محدود می‌کند و همراه با قطعات دیگر می‌تواند تقسیم ولتاژ بسازد. واحد آن اهم با نماد Ω است. برای مثال، در یک مدار LED با تغذیهٔ ۵ ولت، مقدار ۳۳۰ اهم جریان را در محدوده‌ای مناسب برای بسیاری از LEDهای معمولی نگه می‌دارد؛ مقدار دقیق به افت ولتاژ و مشخصات LED بستگی دارد. برای آشنایی با بستن مدار، درس بردبورد را ببینید.

آموزش خواندن رنگ مقاومت چهارنواره

نوار تلرانس، که معمولاً طلایی یا نقره‌ای است، اغلب کمی از سه نوار دیگر فاصله دارد؛ آن را سمت راست بگیرید. نوار اول و دوم دو رقم، نوار سوم ضریب و نوار چهارم تلرانس را نشان می‌دهد. مقدارها به ترتیب سیاه ۰، قهوه‌ای ۱، قرمز ۲، نارنجی ۳، زرد ۴، سبز ۵، آبی ۶، بنفش ۷، خاکستری ۸ و سفید ۹ هستند. در نوار ضریب، هر رنگ به معنی ۱۰ به توان همان رقم است. طلایی برای ضریب ۰٫۱ و نقره‌ای برای ضریب ۰٫۰۱ نیز به کار می‌روند.

مثال: ۳۳۰ اهم چند رنگ است؟

نارنجی (۳)، نارنجی (۳)، قهوه‌ای (×۱۰)، طلایی (±۵٪) یعنی ۳۳×۱۰=۳۳۰ اهم با تلرانس پنج درصد. بنابراین مقدار واقعیِ یک قطعهٔ سالم با این مشخصات می‌تواند حدود ۳۱۳٫۵ تا ۳۴۶٫۵ اهم باشد. مثال دوم: قهوه‌ای، سیاه، قرمز، طلایی برابر ۱۰×۱۰۰=۱۰۰۰ اهم یا ۱ کیلو‌اهم است.

اندازه‌گیری و خطاهای رایج

برای بررسی مقدار، منبع تغذیه را جدا کنید و مولتی‌متر را روی اندازه‌گیری مقاومت بگذارید. بهتر است دست‌کم یک پایهٔ مقاومت از مدار جدا باشد؛ قطعات موازی در مدار ممکن است عدد نمایش‌داده‌شده را تغییر دهند. در خواندن نوارها، جهت را از سمت نوار تلرانس تشخیص دهید و به نور مناسب دقت کنید؛ رنگ قرمز و قهوه‌ای در نور ضعیف شبیه می‌شوند. مقاومت‌های پنج‌نواره از سه رقم معنادار استفاده می‌کنند، پس قاعدهٔ چهارنواره را بدون تغییر برای آن‌ها به کار نبرید.

تمرین و ادامهٔ مسیر

سه مقاومت بردارید، مقدار هرکدام را از روی رنگ‌ها حدس بزنید و بعد با مولتی‌متر بررسی کنید. برای استفاده از آن‌ها در مدار عملی، درس دکمهٔ فشاری آردوینو را دنبال کنید. راهنمای مقدماتی اندازه‌گیری را نیز در آموزش مولتی‌متر SparkFun ببینید.

تصویر: Wikimedia Commons؛ مشخصات پدیدآورنده و مجوز در صفحهٔ فایل.