خیلی خب 🌟
حالا می‌ریم سراغ جلسه یازدهم و این بار هم مفصل و کامل می‌نویسم تا شبیه یک فصل آموزشی باشه.

📘 آموزش BASCOM AVR – بسکام – جلسه یازدهم

سنسورهای آنالوگ (ADC) و ساخت دماسنج دیجیتال

۱. مقدمه

تا اینجا یاد گرفتیم داده‌های دیجیتال (۰ و ۱) را بخوانیم و ذخیره کنیم. اما بسیاری از سنسورها خروجی آنالوگ دارند؛ یعنی ولتاژی بین ۰ تا ۵ ولت. برای خواندن این ولتاژ باید از مبدل آنالوگ به دیجیتال (ADC) داخلی میکروکنترلر استفاده کنیم.

کاربردهای ADC:

• خواندن دما از سنسور LM35
• خواندن نور از LDR
• خواندن ولتاژ یا جریان
• کنترل سرعت موتور با پتانسیومتر

۲. معرفی ADC در ATmega32

• تعداد کانال‌ها: ۸ کانال (ADC0 تا ADC7)
• رزولوشن: ۱۰ بیت (۰ تا ۱۰۲۳)
• ولتاژ مرجع: می‌تواند AVCC یا ولتاژ داخلی باشد.
• سرعت تبدیل: قابل تنظیم با Prescaler

۳. سنسور LM35

• سنسور دما با خروجی آنالوگ.
• هر ۱۰ میلی‌ولت = ۱ درجه سانتی‌گراد.
• محدوده اندازه‌گیری: ۰ تا ۱۵۰ درجه سانتی‌گراد.
• اتصال: پایه خروجی به ADC0، پایه تغذیه به +۵ ولت، پایه زمین به GND.

۴. کدنویسی در BASCOM

مثال: خواندن مقدار ADC

' پروژه خواندن دما از LM35
$regfile = "m32def.dat"
$crystal = 1000000

Config Adc = Single , Prescaler = Auto , Reference = Avcc
Start Adc

Dim Value As Word
Dim Temp As Single

Do
   Value = Getadc(0)              ' خواندن مقدار از کانال ADC0
   Temp = Value * 5 / 1024 * 100  ' تبدیل به درجه سانتی‌گراد
   Locate 1 , 1
   Lcd "Temp=" ; Temp ; "C"
   Wait 1
Loop
End

۵. توضیح خط‌به‌خط کد

• Config Adc = Single → تنظیم ADC به حالت تک‌کاناله.
• Prescaler = Auto → تقسیم کلاک به صورت خودکار.
• Reference = Avcc → ولتاژ مرجع = ۵ ولت.
• Start Adc → فعال‌سازی ADC.
• Getadc(0) → خواندن مقدار از کانال ۰.
• تبدیل مقدار به دما:
  • مقدار ADC بین ۰ تا ۱۰۲۳ است.
  • ولتاژ = (Value × 5) ÷ 1024
  • دما = ولتاژ × 100

۶. پروژه عملی: دماسنج دیجیتال

• سنسور LM35 → پایه ADC0
• نمایش دما روی LCD کاراکتری
• اگر دما بیشتر از ۳۰ درجه شد، LED روشن شود.

کد:

Dim Value As Word
Dim Temp As Single

Do
   Value = Getadc(0)
   Temp = Value * 5 / 1024 * 100
   Locate 1 , 1
   Lcd "Temp=" ; Temp ; "C"

   If Temp > 30 Then
      Set PORTA.0
   Else
      Reset PORTA.0
   End If

   Wait 1
Loop
End

۷. نکات عملی

• سیم‌های سنسور باید کوتاه باشند تا نویز کمتر شود.
• برای دقت بیشتر می‌توان چند بار مقدار ADC را خواند و میانگین گرفت.
• ولتاژ مرجع باید دقیق باشد؛ بهتر است از AVCC با خازن فیلتر استفاده کنید.

۸. تمرین‌ها

1. برنامه‌ای بنویسید که دما را بخواند و اگر بیشتر از ۴۰ درجه شد، فن روشن شود.
2. مقدار نور را با LDR بخوانید و شدت نور را روی LCD نمایش دهید.
3. یک ولت‌متر ساده بسازید که ولتاژ ورودی را روی LCD نشان دهد.

نتیجه جلسه یازدهم

در این جلسه یاد گرفتیم:

• مفهوم ADC و کاربرد آن.
• نحوه خواندن داده آنالوگ در BASCOM.
• پروژه عملی دماسنج دیجیتال با سنسور LM35.

🔹 جلسه دوازدهم: کار با ساعت و تقویم دیجیتال (RTC) و نمایش زمان دقیق روی LCD.